Sinds 1 januari 2003 geldt er een nieuwe regeling voor de schenking van bouwgronden in het Vlaamse Gewest. Deze nieuwe regeling kan een belangrijk voordeel opleveren. U vindt de regeling in het Decreet van 20 december 2002 (Belgisch Staatsblad van 31 december 2003).

Waarom werd deze maatregel ingevoerd ? De schaarste aan bouwgronden heeft gezorgd voor hoge prijzen. In de totale kostprijs van een woning is de prijs van het stuk bouwgrond steeds een belangrijker aandeel gaan uitmaken.

Jonge gezinnen hebben het moeilijk om te bouwen, en zijn veelal aangewezen op de financiële hulp van ouders of familieleden. Daarom wou het Vlaamse Gewest de schenking van bouwgronden aanmoedigen en hoopt men zo dat “slapende kavels” aangesproken worden.

Hierbij komt nog dat over het algemeen genomen de successierechten voordeliger zijn dan de registratierechten op schenkingen. Het gevolg was dat om fiscale redenen dikwijls de gronden bijvoorbeeld bewaard werden tot op het ogenblik van overlijden. Hier kan nu verandering in komen.

Dat er nu pas een voordeelregeling is gekomen heeft te maken met het feit dat pas sinds 1 januari 2002 het Vlaams Gewest bevoegd is voor de schenkingsrechten, vandaar.

1.Gaat het om een tijdelijke of definitieve maatregel ?

Het gaat om een tijdelijke maatregel die is ingegaan op 1 januari 2003 en die geldt tot 31 december 2005. De datum van het verlijden van de notariële akte geldt als referentiedatum.

Is de schenking gedaan onder een tijdsbepaling of een opschortende voorwaarde, bijvoorbeeld het huwelijk van een kind, dan moet deze voorwaarde ook vervuld zijn in deze periode. Dit betekent binnen de periode dat deze tijdelijke maatregel geldt in het Vlaamse Gewest.

2. Geldt deze maatregel voor iedereen ?

Deze maatregel is in de eerste plaats voordelig voor de schenking van bouwgronden in rechte lijn. In rechte lijn dit betekent tussen grootouders – ouders – kinderen – kleinkinderen. Maar ook schenking aan “andere personen” is mogelijk.

Er is met andere woorden voor het verkrijgen van het verlaagd tarief geen specifieke verwantschap met de schenker vereist. Wel bepaalt de verwantschap met de schenker de mate waarin de tarieven dalen (zie verder).

Als men een bouwgrond schenkt aan meerdere personen in onverdeeldheid (bv. twee kinderen of twee echtgenoten) dan kan ook van het voordeeltarief genoten worden.

3. Geldt deze maatregel ook voor schenking tussen wettelijke of feitelijk samenwonende partners ?

Neen, een schenking tussen wettelijke (zij die en verklaring aflegden voor de burgerlijke ambtenaar) of feitelijk samenwonende partners komen niet in aanmerking.

4. Speelt de nationaliteit van de schenkers of de begunstigden een rol ?

Neen, de nationaliteit speelt gen rol. In principe moet het gaan om een bouwgrond die gelegen is in het Vlaamse Gewest. Het kabinet van de Minister van Justitie heeft echter bevestigd dat de schenking van een bouwgrond die gelegen is in het Brusselse of Waalse Gewest waarop de Vlaamse regeling van toepassing is, ook kan genieten van dit tijdelijk verlaagd tarief. Zo bv. een Vlaming die zijn Ardense grond schenkt aan zijn kind.

Wanneer valt nu iemand dan onder die Vlaamse regeling. Sinds 1 januari 2002 is het toepasselijk regime inzake schenkingsrechten dat van het Gewest waar de schenker tijdens de periode van vijf jaar voor de schenking het langst zijn fiscale woonplaats had gevestigd. De fiscale woonplaats is de plaats in België waar de schenker tijdens de periode van vijf jaar voor zijn schenking het langst gevestigd was

Zo is het dus mogelijk dat bv. een Waal die de laatste vijf jaar drie jaar in Tervuren woonde en dus onder de Vlaamse regeling valt, een grond te Luik kan schenken aan zijn kinderen die in Waver wonen, en dit volgens de Vlaamse tijdelijke voordeeltarieven inzake de schenking van bouwgronden.

5. Wat wordt juist verstaan onder een bouwgrond ?

Een bouwgrond is een perceel grond dat stedenbouwkundig bedoeld is voor woningbouw. Het Kabinet zou het nu ook eens zijn dat gronden gelegen in en woonzone ook onder deze regeling zouden vallen. Dit betekent dat bijvoorbeeld ook een tuin voordelig kan geschonken worden onder deze nieuwe regeling.

6. Mag ik dan later op die grond énkel een woning bouwen ?

In de eerste plaats is het de bedoeling dat het gaat om een stuk grond bedoeld voor woningbouw maar het is niet noodzakelijk dat de nieuwbouw alleen en uitsluitend zal gebruikt worden voor woningbouw. Ook een woning waarin een vrij beroep of een handel wordt uitgeoefend komt in aanmerking.

Er moet dan ook uitdrukkelijk in de schenkingsakte opgenomen worden dat het om en grond gaat die bestemd is voor woningbouw.

7. Kan ik een bouwgrond schenken aan een rechtspersoon onder dit voordeeltarief ?

Neen, dit voordeeltarief is alleen van toepassing als de bouwgrond geschonken wordt aan een natuurlijk persoon.

De schenker daarentegen mag zowel een natuurlijk persoon zijn als een rechtspersoon (bv. een NV of BVBA).

8. Zijn er nog andere voorwaarden in hoofde van schenker of begunstigde ?

Neen, de begiftigde mag reeds én of meerdere woningen bezitten, of andere onroerende goederen. Ook worden er geen andere voorwaarden opgelegd aan de schenker.

Wel is het zo dat bij overlijden binnen de drie jaar er geen rekening gehouden wordt met deze schenking.

9. Moet ik als begiftigde binnen een bepaalde termijn een woning bouwen op deze grond ?

Neen, de begiftigde is niet verplicht binnen een bepaalde termijn op die grond een woning op te richten. Hij mag zelfs die grond onmiddellijk terug verkopen.

10. Hoeveel bedraagt nu eigenlijk het voordeel in rechte lijn ?

De tarieven worden tot de schijf van  € 100 000 tot € 150 000 telkens verlaagd met 2 %. Boven een waarde van € 150 000 blijven de gewone tarieven van toepassing. Het maximumvoordeel kan dus € 3 000 bedragen.

Dit geldt dus voor schenkingen van ouders aan kinderen maar ook van grootouders aan kleinkinderen. Ook een schenking aan een echtgenoot kan van deze verlaging genieten.

Een schenking aan een wettelijk of feitelijk samenwonende partner is van de verlaging uitgesloten. In het Vlaamse Gewest worden deze enkel met de successierechten volledig of in grote mate met gehuwden gelijk gesteld.

In cijfers :

Schijven                             %      Globale belasting van de vorige schijven

€ 0,01 – 12 500                    1
€ 12 500 – 25 000                 2                             € 125
€ 25 000 – 50 000                 3                             € 375
€ 50 000 – 100 000               5                            €1 125
€ 100 000 – 150 000              8                            €3 625
€ 150 000 – 200 000             14                            €7 625
€ 200 000 – 250 000             18                           €14 625
€ 250 000 – 500 000             24                          € 23 625
Boven € 500 000                  30                          € 83 625

11. Wat is het voordeel als er wordt geschonken aan zgn.“andere personen” ?

Wordt er niet in rechte lijn geschonken maar bijvoorbeeld tussen oom en neef, dan geldt een ander systeem. Hier geldt een éénvormig tarief van 10 % tot € 150 000. Daarboven gelden de normale en hoge tarieven (bv. 55 % tussen een oom en een neef).

Tussen bijvoorbeeld twee vrienden hebben we een normaal tarief van 65 %. Hier levert het voordeeltarief per begiftigde dus wel heel wat op. Het maximale voordeel kan hier oplopen tot € 66 875 per begiftigde.

Deze tarieven voor schenkingen tussen alle “andere personen” zijn meteen ook de tarieven die gelden voor de schenking tussen feitelijk of wettelijk samenwonenden.

12. Wat als partijen onjuiste verklaringen hebben afgelegd ?

Bij onjuiste verklaringen zijn zowel schenker als begiftigde gehouden tot betaling van de rechten en een boete, gelijk aan die rechten.

13. Wat zijn de te vervullen vormvoorwaarden ?

In de schenkingsakte moeten de schenker en de begiftigde verklaren dat het perceel bouwgrond volgens de stedenbouwkundige voorschriften bestemd is voor woningbouw. Dit is uiterst belangrijk ! Wordt deze vermelding vergeten dan is geen teruggave (zgn. regularisatie) mogelijk.

Lees onze ficale boeken

Heb je een vraag?

Beste lezer,

Zoals u weet is fiscale wetgeving een snel veranderende materie. Als u daarom twijfelt of een ouder artikel nog volledig up to date is, twijfel dan niet ons te contacteren…

Als je een creatief maar legaal advies nodig hebt, of als je met een opmerking of een idee zit, of je wilt een achterpoortje dubbelchecken, je wenst een second opinion, je hebt een vennootschap nodig,..of je wilt even bijpraten…