Zwart bestaat niet meer…

De groots aangekondigde G20 vergadering die de belastingparadijzen naar de prullenbak van de geschiedenis ging verwijzen, lig al een tijdje achter ons en is er iets veranderd. Neen, helemaal niet integendeel. Hoe? We geven u wat achtergrond uit de eerste hand.

In de eerste plaats toch nog even zeggen dat het vreemd is dat de Oeso – een clubje is van oude industrielanden waar China, Brazilië en India bv. niet bijhoren – blijkbaar aan de rest van de wereld haar wil wil opleggen. De vraag is dan ook terecht van waar deze heren hun mondiaal gezag halen, dit ter zijde. De Oeso is in 1961 opgericht met tot doel het economisch en fiscaal beleid van de deelnemende landen beter op elkaar af te stemmen. In de praktijk blijkt de organisatie te worden misbruikt door de grotere deelnemers om kleine landen onder druk te zetten. Eén van die drukmiddelen is een zwarte lijst van 'onwillige belastingparadijzen', landen die met hun privacy wetgeving belastingfraude zouden aanmoedigen. De gevolgen van een zwarte-lijst-notering zijn tot dusverre onduidelijk; vooralsnog heeft geen enkel land de euvele moed gehad om haar 'straf' af te wachten. Na de top is het resultaat als volgt. Er zijn drie groepen: goed (wit), fout (grijs) en heel fout (zwart). Op de zwarte lijst prijkten in het begin de volgende ‘schurkenstaten:’ Costa Rica, Maleisië, Uruguay en de Filippijnen. Vier ‘sukkelaars’ die niemand gebruikt in internationale taxplanning en blijkbaar niemand hadden die hun belangen op de top verdedigden. Ondertussen zijn die vier stoute landen ook al van de lijst nadat ze beloofden braaf te zullen zijn. Dus er is nu helemaal géén zwarte lijst meer.

De grijze lijst bevat 38 landen, waaronder de Nederlandse Antillen, België, Oostenrijk, Zwitserland…. Hongkong en Macao staan hier niet op! Het verhaal gaat dat de Chinezen dreigden de hele conferentie op te blazen als iemand durfde Hong Kong de op de lijst te zetten. De VS die leven op Chinees krediet, hebben zich dan ook gehaast om de zaak blauw blauw te laten. Meer nog ondertussen zwaait de oeso in een recente verklaring het lof over Hong Kong (beter hadden we niet kunnen dromen): ‘Hong Kong has built its position as an international financial centre on the basis of free markets, low tax rates and a transparent tax system. Under the OECD criteria, Hong Kong is not considered a tax haven," Mr Owens said in his article.  On the Financial Secretary's announcement in the 2009-10 Budget to align Hong Kong's exchange of tax information arrangement with international standards, Mr Owens said that Hong Kong was the first major financial centre in the region to make such a move and other Asian countries have since followed its lead’. 

De grijze landen…De grijze landen zijn diegene die hebben toegezegd samen te werken, maar dit in de praktijk nog niet bevredigend doen (lees: zich niet volledig onderworpen hebben aan de OESO). Eén van de methoden om van die grijze lijst te geraken is met minstens 12 landen bevredigende dubbelbelastingverdragen sluiten. En wat zien we nu…dat een aantal landen in deze enorm populair zijn. Er worden vlotjes belastingverdragen afgesloten met Groenland, Ijsland .. en andere weinig economisch tot de verbeelding sprekende plekken.

Uiteraard hebben de drijvende krachten achter de OESO zichzelf allemaal een plaatsje toebedeeld op de witte lijst.  Zo hebben de VS hun BVI’s op de witte lijst gezet en de Britten de Isle of Man, Jersey… Uiteraard ondergraaft dit de geloofwaardigheid van deze lijst in buitengewone mate. Verder nog de Luxemburgers en Zwitsers zijn meer dan boos na deze farce en zijn minder dan ooit geneigd veel samen te werken met de Oeso.

Eigenlijk heeft men het tegenovergestelde bereikt: er is géén zwarte lijst meer. Meer nog een land als België, alsook andere Europese landen hadden en hebben hun eigen ‘zwarte lijstjes’. Tja, wat is de waarde van die eigen zwarte lijstjes als er en geen zwarte lijst meer bij de oeso bestaat en als België zelf op de grijze lijs staat.

En dan over het bankgeheim…
Diegenen die dromen – zoals Sarkozy – van het einde van het bankgeheim dromen…zijn nog niet klaar… zoals u weet dromen zijn bedrog. Voor alle duidelijkheid er gaat zo goed als niets wijzigen. Al de rest is stemmingmakerij. U moet nl. weten dat in de landen buiten Europa bankgeheim niets maar dan ook niets heeft te maken met belastingontwijking. De torenhoge Europese belastingdruk is hier natuurlijk niet vreemd aan. In Azië heeft bankgeheim alles te maken met ‘eergevoel’ en bij zakelijke transacties zoals overnames niet te moeten bekend maken hoe ver men kan gaan in een deal. Net zoals hier in België niemand weet hoeveel geld de vakbond heeft… In bv. de Latijns-Amerikaanse landen heeft bankgeheim alles te maken met veiligheid. Weet de fiscus hoeveel er op uw rekening staat in Mexico, dan zijn uw kinderen binnen de dag ontvoerd en kan u uw losgeld gaan verzamelen.

Op een recent congres in Singapore werd nog eens door alle aanwezigen bevestigd dat zij het bankgeheim nooit zullen opgeven, idem voor Hong Kong. En de Zwitsers zullen in heel belangrijke fraudedossiers à la Madoff schoorvoetend mee werken. Maar wat heel duidelijk is en als een paal boven water staat is dat zij niet mee doen aan ‘fishing’. Dit wil zeggen dat de Belgische fiscus geen briefje kan schrijven naar de Zwitserse banken met de vraag of de heer Luc Roesems een bankrekening heeft in Genève, en indien ja of men het saldo even kan faxen. Dit is het dus niet!

Voor elk land dat ‘bezwijkt’ staan er twee nieuwe klaar die maar al te graag de fakkel overnemen. Bovendien moet een goed functionerende overheid en belastingdienst niet bang zijn van een bankgeheim. Verder is het bankgeheim ons inziens een fundamentele peiler van uw recht op privacy. Het tegenargument dat wie niets te verbergen heeft, niet gebaat is bij het bankgeheim. Dat is waar maar dat is met alles zo. De meeste van ons hebben thuis ook niets te verbergen maar iedereen heeft toch wel gordijnen of Sanseveria’s. Privacy is een hoog goed.

Bovendien hebben tot nu toe de enkele barstjes in het bankgeheim veroorzaakt door ‘criminelen’ die bij een bank informatie stalen en het vervolgens tegen grote bedragen verkochten aan nationale overheden, altijd impact gehad op personen die op privé naam een rekening openden. Maar een lichtjes doorwinterde internationale belastingoptimaliseerder opent natuurlijk nooit een rekening in eigen naam maar doet dit op naam van een vennootschap, een trust, een stichting of kiest voor een discrete Luxemburgse Tak 21 of 23. Alle internationale taxplanning zal wat moeilijker worden, wat omslachtiger, wat technischer…maar eigenlijk is dit een evolutie die al een hele tijd aan de gang is en nu wat versneld wordt. De ’70 en ‘80ties waar men handelden in brievenbusvennootschappen en  koffers vol met geld ligt al een hele tijd achter ons. Nu wordt er gewerkt met intelligente structuren die onderbouwd zijn door werkelijke economische activiteiten en geldstromen. Al goed ook en hier is trouwens niks mis mee.

Ga internationaal…
Bovendien zijn het alleen de leken die denken dat met zwarte lijsten en het verdwijnen van het bankgeheim, de ‘krater’lege schatkisten gevuld gaan geraken. Niets is minder waar. Immers er is zo een fiscale concurrentie tussen de Oeso-landen en ook andere landen dat een internationaal georiënteerd bedrijf aan fiscale optimalisatie kan doen, zonder één wetsbepaling te overtreden.

Neem dat een Vlaams bedrijf effectief een vestiging opent in Sofia en zijn personeel daar uiteraard een habbekrats betaalt. Deze Bulgaarse dochter betaalt vervolgens 10% vennootschapsbelasting in Bulgarije. Vervolgens is er nog 90 over dat netjes binnen de EU naar de Vlaamse BVBA komt, en hier haalt de aandeelhouder de winst er uit tegen 15% als dividend. Totale kostprijs van het verhaal….25% (10% Bulgaarse vennootschapsbelasting en 15% roerende voorheffing in België). Had onze Vlaamse ondernemer dit gedaan in eigen land dan spraken we minstens over een kostprijs van 50%. Dit is dus een perfect legale constructie waar géén speld – hoe klein ook – is tussen te krijgen.

Of als onze ondernemer een vennootschap heeft in Hong Kong en hier 40 miljoen euro verdient en hier 0% belasting op betaalt omdat hij in Hong Kong zelf geen zaken deed, doet de brave man niets fout. Als hij vervolgens met deze Hong Kong vennootschap een supermarktketen koopt in Japan doet hij nog altijd niets verkeerd. Dit maar om aan te geven dat er mits de nodigde creativiteit heel wat middelen zijn om op een perfect legale manier een stuk belastingen te besparen zonder één wetsartikel te overtreden. Hier veranderen 20 G20 toppen helemaal niets aan.

Net zoals de VN,  Kyoto en de NAVO is de OESO ook niet meer dan een papieren tijger, waarvoor sommige politici well publiekelijk capituleren  maar die op de keeper beschouwd geen enkele bedreiging vormt voor legitieme belastingconstructies. Sommige landen zullen hun wetgeving aanpassen, maar op de keper beschouwt is het 'business as usual', hoeveel lijsten de OESO ook publiceert.

I De Hoon