Waarom wordt een bankrekening bij het overlijden geblokkeerd?

Omdat bij het overlijden van de titularis van een rekening of kluis niet duidelijk is wie zijn rechtsopvolgers zijn, wordt die rekening of kluis door de bankinstelling (de zogenaamde "derde houder" van de tegoeden) geblokkeerd.

Een blokkering van rekeningen en koffers op vraag van de administratie gebeurt slechts in één geval: indien één of meerdere erfgenamen in het buitenland wonen. Indien er geen erfgenamen in het buitenland wonen is er enkel een informatieverplichting opgelegd aan de derde houders: de tegoeden van de overledene of zijn echtgenoot kunnen worden uitbetaald of teruggegeven nadat de lijst waarop deze tegoeden staan vermeld (de zogenaamde lijst 201) werd overgemaakt aan de voormelde administratie.   

Hoe kan ik een rekening laten deblokkeren?

Afhankelijk van het bedrag van de geblokkeerde tegoeden, van interne richtlijnen en afspraken gemaakt met de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, gaan de financiële instellingen over tot de deblokkering na voorlegging van in principe :een erfrechtverklaring ondertekend door het gemeentebestuur indien het gaat om zeer geringe bedragen (maximaal 743,68 euro).  Een akte van bekendheid opgemaakt door de vrederechter op basis van het Gerechtelijk wetboek. In de praktijk zal de vrederechter geen akte van bekendheid afleveren indien er bijvoorbeeld een testament werd opgemaakt.  Vanaf 1 februari 2007 komt daar nog een mogelijkheid bij :het attest van erfopvolging dat wordt afgeleverd door de ontvanger van het registratiekantoor.  In welbepaalde gevallen kunnen rekeningen op naam van een overledene snel en eenvoudig worden gedeblokkeerd via dit "attest van erfopvolging".  

Wat is het verschil tussen een akte van bekendheid, een erfrechtverklaring en een attest van erfopvolging?

 De akte van bekendheid is een authentieke akte waarbij twee of meer personen ("getuigen") voor een ambtenaar (de notaris of vrederechter) naar waarheid verklaren dat een bepaald feit of de hoedanigheid van een persoon algemeen bekend is. Zij wordt veel gebruikt om de rechthebbenden van een nalatenschap aan te duiden. De erfrechtverklaring is een document opgemaakt op verzoek van de erfgerechtigden waarin wordt bevestigd wie de erfgerechtigden van een overledene zijn. Zij wordt opgesteld op basis van stukken en inlichtingen die de opsteller waarachtig lijken en niet op basis van getuigenverklaringen. Dit geldt ook voor het attest van erfopvolging afgeleverd door de ontvanger van het registratiekantoor.

Wat kosten deze documenten?

De erfrechtverklaring afgeleverd door het gemeentebestuur is vrijwel kosteloos.De akte van bekendheid afgeleverd door de vrederechter kost 30 euro aan griffierechten (opstelrechten) en voor de noodzakelijke uitgiften 1,50 euro per bladzijde aan expeditierechten. De kosten voor de notariële akte erfrechtverklaring of akte van bekendheid houden registratierechten (25 euro), rechten op geschriften (7,5 euro), erelonen en aktekosten van de notaris in. Het attest van erfopvolging afgeleverd door de ontvanger van het registratiekantoor is gratis.

Is de ontvanger van een registratiekantoor altijd bevoegd?

In een eerste fase zal, vanaf 1 februari 2007, naast de bestaande mogelijkheden om een akte van bekendheid of erfrechtverklaring te bekomen, de ontvanger van het registratiekantoor die het beheer heeft van het successiedossier van de overledene, bevoegd zijn om een "attest van erfopvolging" af te leveren, indien voldaan is aan de volgende voorwaarden: de nalatenschap wordt uitsluitend beheerst door de beschikkingen aangaande de wettelijke erfopvolging voorzien in het Burgerlijk Wetboek (m.a.w. indien de erflater een testament of om het even welke andere akte houdende laatste wilsbeschikkingen heeft opgemaakt of laten opmaken is de ontvanger niet bevoegd), de erflater heeft ook geen huwelijkscontract of een "akte wijziging huwelijkse voorwaarden" laten opmaken, er zijn geen onbekwame erfgenamen (minderjarige erfgenamen, onbekwaamverklaarden…). 

Hoe kan ik een attest van erfopvolging aanvragen?

Er zijn voor de erfgenamen twee manieren om een attest van erfopvolging aan te vragen :  U neemt contact op met om het even welk registratiekantoor. Afhankelijk van de inlichtingen waarover u op dat moment beschikt, krijgt u van het registratiekantoor een aanvraagformulier. Indien u onmiddellijk een volledig vooringevuld aanvraagformulier wenst te krijgen, raden wij u aan de volgende documenten mee te nemen naar het registratiekantoor: een origineel uittreksel uit de overlijdensakte afgeleverd door het gemeentebestuur,  een (kopie van) het of de trouwboekje(s) van de overledene (in het bijzonder de bladzijden met de identiteit van de echtgenoten en de afstammelingen en de vermelding omtrent een huwelijkscontract),  indien de overledene geen afstammelingen heeft nagelaten, daarenboven kopie van het of de trouwboekje(s) van de ouders van de overledene en van zijn (half)broers en (half)zussen. In ieder geval moeten de volledige identiteitsgegevens van alle erfgenamen van de overledene voorkomen in het aanvraagformulier.

Stelt de bank zich in alle gevallen tevreden met het attest van erfopvolging?

Als aan alle voorwaarden is voldaan en op vertoon van het attest van erfopvolging zal de bank akkoord gaan met de vrijgave van gelden, fondsen of waarden ingeschreven op naam van de overledene en/of zijn of haar echtgenoot. De door de ontvanger afgeleverde attesten zullen door de bank slechts worden gebruikt voor tegoeden van maximaal 50.000 euro. Elke bank behoudt zich daarenboven het recht voor om elk gevolg te weigeren aan om het even welk attest van erfopvolging ingeval er een bankkoffer werd gehuurd door de overledene of zijn echtgenoot. 



Bekijk ook deze artikels uit de categorie Estate planning.

Bekijk ook deze artikels uit de categorie Successierechten.

Bekijk ook deze artikels uit de categorie Successierechten Tip.