Bij uw overlijden zal er sprake zijn van een aanzienlijke nalatenschap. U wenst na uw overlijden geen discussie tussen uw kinderen en uw echtgenote over de erfenis. U heeft er voor gezorgd dat na uw overlijden, uw echtgenote de volledige gemeenschap verwerft. Uw kinderen krijgen pas na haar overlijden hun deel. Uw echtgenote zal wel veel successierechten betalen. Hoe lost u dit op ?

Het grootste deel van de Belgen zijn gehuwd onder het zgn. “wettelijk stelsel”. Zij maakten dus geen huwelijkscontract op. Dit betekent dat als u overlijdt uw echtgenote recht heeft op de helft van de gemeenschap. De andere helft valt in de nalatenschap. Uw echtgenote zal op het deel dat in de nalatenschap valt het vruchtgebruik genieten en de kinderen de blote eigendom. Dergelijke situatie wenst u nu juist te vermijden. U wil niet dat na uw overlijden uw kinderen al mee erfgenaam worden. Dit leidt toch maar tot discussies met de (schoon)kinderen.

U kunt er perfect voor zorgen dat de langstlevende echtgeno(o)t(e) de volledige gemeenschap verwerft. Dit wil zeggen dat dan uw deel van de gemeenschap

(de helft) naar haar gaat. Zolang uw echtgenote leeft kunnen de kinderen op dit deel geen aanspraak maken. U moet deze regeling laten opnemen in een huwelijkscontract bij de notaris. Dit kan uiteraard ook nog tijdens het huwelijk geregeld worden. Het is zeker een interessant verhaal maar er hangt een duur prijskaartje aan vast qua successierechten.

Aangezien uw echtgenote alleen de successierechten moet betalen op de nalatenschap, zal zij wat successierechten betalen. Immers in het Vlaamse Gewest betaalt u op het deel van de nalatenschap boven bv. de 250 000 EUR maar liefst 27 %  successierechten. In het Waalse en Brusselse Gewest betaalt u boven de 250 000 EUR toch ook al 24 %. Deze successierechten betaalt de langstlevende echtgenote dus op de helft van de gemeenschap (uw deel). Op haar deel betaalt ze uiteraard geen successierechten. Hoe kunnen we nu deze bij grote vermogens toch aanzienlijke successierechten beperken of zelfs helemaal vermijden ?

Geen successierechten. Voor alle duidelijkheid : wat volgt geldt alleen als u getrouwd bent met het zgn. “wettelijk stelsel” of met een contract van volledige gemeenschap van goederen. Het verhaal gaat dus niet op als u getrouwd bent met een zgn. zuivere scheiding van goederen. Laat ons er van uitgaan dat u dus het via de notaris zo hebt geregeld dat uw echtgenote bij uw overlijden de volledige gemeenschap toebedeeld krijgt. Bij uw overlijden betaalt uw echtgenote een pak successierechten door toepassing van het zgn. “artikel 5 van de successierechten”. Nu komt het er eenvoudig gezegd op neer dit artikel 5 buiten spel te zetten. Het “dure” artikel 5” bepaalt dat uw echtgenote successierechten moet betalen over uw deel dat ze erft en dit dus ingevolge “de ontbinding van het huwelijk door overlijden”. Als de notaris het huwelijkscontract zo opstelt dat men het gewoon heeft over de ontbinding van het huwelijk ongeacht de oorzaak (bv. ook bij echtscheiding), dan is artikel 5 helemaal niet van toepassing. Met andere woorden uw echtgenote betaalt géén successierechten (Rec. Gén. Enr. Not., nr. 18.669; Rep. Not., Droit de succession, nrs. 180 e.v. en Van Acoleyen, successierechten, nr. 88) !

Als de notaris bv. het huwelijkscontract als volgt opstelt : “De echtgenoten verklaren ten titel van huwelijksovereenkomst dat het gemeenschappelijk vermogen bij de ontbinding, ongeacht de oorzaak onvoorwaardelijk toebedeeld wordt aan mevrouw (u moet hier haar naam vermelden) “, dan zit u goed. U heeft het dan niet enkel over overlijden in uw huwelijkscontract maar ook over elke oorzaak (bv. ook echtscheiding). Door deze andere formulering geldt “artikel 5” niet en betaalt u geen successierechten. Juridisch is dit verhaal sluitend.

Nadeel ? Ook bij echtscheiding zal deze clausule geldig blijven. Stel dat u nu scheidt ook dan krijgt uw vrouw uw deel van de gemeenschap toebedeelt. U heeft dan niets meer. Een ander nadeel is dat als uw vrouw eerst overlijdt, u successierechten betaalt over de volledige gemeenschap. Met andere woorden op haar deel maar ook over uw deel. Op dat ogenblik doet u dus een heel slechte zaak.

De hier voorgestelde constructie is een aanrader als er een groot leeftijdsverschil bestaat tussen u en uw echtgenote. U bent bv. 15 of 20 jaar ouder dan uw echtgenote. Statistisch is de kans dan zeer groot dat u eerst overlijdt. Op dat ogenblik is deze constructie erg zinvol. Mogelijk is er dan nog sprake van een tweede huwelijk en is de verstandhouding met de kinderen uit het eerste huwelijk niet optimaal. Dit verhaal vindt ook zeer veel toepassing wanneer één van de echtgenoten zeer ernstig ziek is. Op dit ogenblik is de kans erg klein dat de gezonde echtgenoot eerst overlijdt. In dat geval is de hier boven geschetste constructie heel zinvol.

Kiest u voor bovenstaand verhaal dan moet u contact opnemen met uw notaris. Ofwel laat u een huwelijkscontract opstellen, ofwel laat u het bestaande huwelijkscontract aanpassen. Dit kan erg snel gebeuren. Reken op een 500 EUR aktekosten.

Ebook: De Vlaamse Successierechten

Laat je dit e-book aan jouw voorbijgaan dan is dit een doodzonde. Doe alstublieft aan intelligente en creatieve successieplanning en vermijd dat uw teerbeminde erfgenamen verder de bodemloze staatskas spijzen met uw zuurverdiende centen.

Lees Meer…
vlaamse successierechten