//Schenking van het bedrijf of de onderneming

Schenking van het bedrijf of de onderneming

In Vlaanderen worden de schenkingsrechten (blote of volle eigendom en in vruchtgebruik) beperkt tot 2% voor : 

° een universaliteit van goederen of een bedrijfstak of van een onverdeeld deel van minstens 50 % waarmee een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, een vrij beroep of een ambt of post wordt uitgeoefend
° aandelen van een vennootschap waarvan de zetel in één van de lidstaten van de Europese Economische Ruimte is gevestigd en die de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit, een vrij beroep of een ambt of post tot doel heeft (de aandelen van ‘zuivere’ holdings en patrimoniumvennootschappen komen dus niet in aanmerking). Ook certificaten van aandelen komen vandaag onder voorwaarden in aanmerking. 
°vorderingen op vennootschappen waarvan de aandelen met toepassing van het verlaagd tarief worden geschonken.  De schenking van de vordering moet gepaard gaan met de schenking van de aandelen van de vennootschap. 

Verder overlopen we kort een aantal voorwaarden en de gevolgen van de schenking van aandelen van de ‘KMO-vennootschap’.

Voorwaarden m.b.t. het aandelenbezit : 

De aandelen die geschonken worden, vallen onder het verminderd tarief van 2 % indien deze aandelen ofwel minstens 10 % van de stemrechten in de algemene vergadering vertegenwoordigen, ofwel minstens 10 % van de totaliteit van de aandelen van de vennootschap vertegenwoordigen. 

De schenking moet in principe gebeuren bij authentieke akte (alhoewel hierover discussie bestaat). 

De activiteit van de vennootschap moet zonder onderbreking verder gezet worden gedurende vijf jaar na de datum van de akte van schenking.  De begiftigde is niet verplicht de geschonken aandelen te behouden.  Alleszins een aandachtspunt bij een verkoop van de onderneming. 

Het valt op dat de voorwaarden veel minder verregaand zijn dan de vrijstelling inzake de successierechten.  Van enige tewerkstellingsvoorwaarde (of beter loonmassa-voorwaarde – zie verder) is hier ook geen sprake. 

Niettegenstaande is het verschil van 2% in vergelijking met de 3% (schenkingstarief in de rechte lijn, tussen gehuwden en samenwonenden) niet zo groot.  Menig belastingplichtige zal dan ook moeten overwegen of het verschil van 1% voldoende groot is om de bijkomende voorwaarden te willen respecteren. 

Het verschil wordt wel groter wanneer de schenking niet gebeurt in de relatie waar het tarief van 3% van toepassing is, maar wel van 7%. 

Gevolgen wat de schenkingsgregeling van 2% betreft.  Hier kunnen we twee zaken vermelden.

Progressievoorbehoud in het kader van de successierechten 

Het zogenaamde progressievoorbehoud is in Vlaanderen afgeschaft voor de schenking van roerende goederen.  Zowel voor de schenking van aandelen familievennootschap (2%) als voor andere roerende goederen (3%-7%).

Het progressievoorbehoud zal dus nog enkel van toepassing zijn voor de schenking van onroerende goederen. 

Dit betekent concreet dat een schenking van roerende goederen niet langer moet opgenomen worden in geval de schenker komt te overlijden binnen de drie jaar na de schenking.  Het zogenaamde art. 7 W.Succ wordt hierdoor vermeden.

Civielrechtelijk

De schenking van een vennootschap die kadert in de 2%-regeling biedt als voordeel dat zowel art. 826 eerste lid B.W. als art. 922 B.W. buiten werking worden gezet. 

Art. 826 eerste lid B.W. kent het principe dat erfgenamen het recht hebben hun deel van de roerende en onroerende goederen van de nalatenschap in natura op te eisen.  Doch roerende goederen dienen niet in natura te worden ingebracht  maar wel in minder ontvangst (art. 868 B.W. en art. 869 B.W.). 

Het probleem dat een familiebedrijf (onroerend goed) n.a.v. een overlijden onder verschillende aandeelhouders-erfgenamen in natura moet worden verdeeld, wordt op deze manier vermeden. 

Art. 922 B.W. op zijn beurt kent het principe dat schenking van goederen tijdens het leven in de staat ten tijde van de schenking doch voor de waarde op moment van het overlijden in de nalatenschap dienen ingebracht te worden (zogenaamde fictieve massa). 

Dit betekent dat indien de vennootschap in waarde is toegenomen, deze meerwaarde mogelijk zal moeten gedeeld worden met andere erfgenamen.  Ook aan dit principe is in het kader van de 2% schenkingsregeling een einde gekomen. 

Het voordeel van deze civielrechtelijke gevolgen mag dan ook zeker niet onderschat worden. 

De voordelen van de schenking situeren zich vooral o.g.v. de roerende goederen en minder op de onroerende goederen.  Toch wordt er vandaag  niet zelden gesproken over schenkingen van onroerend goed als element van een successieplanning.  De Vlaamse schenkingsregeling van een bouwgrond kan zelfs (beperkt) aan gunstiger tarieven  (zie art 140nonies Vl.W.Reg : 2% minder op elke schijf tot 150 000 euro en 10% op de eerste schijf van 150 000 euro). Aanvankelijk zou deze periode aflopen per eind 2005, maar deze regeling is  verlengd tot eind 2009. 

Zoals reeds vermeld is die schenkingsregeling van toepassing daar waar de schenker gedurende een periode van vijf jaar voor de schenking het langst heeft gewoond.  Het is belangrijk te vermelden dat de ligging van het onroerend goed dus van geen belang is (tenzij de schenker een niet-rijksinwoner is). 

Bijvoorbeeld een woning gelegen in Namen wordt geschonken door een Vlaming die  sinds zijn geboorte woonachtig is te Hasselt, maakt de Vlaamse regeling toepasbaar. 

Vandaag bestaat er echter verwarring m.b.t. de schenkingsrechten. Men verwart de schenkingsgregeling wat de roerende goederen betreft dikwijls met de schenking van onroerende goederen.  Maar voor onroerende goederen zijn het nog altijd de oude tarieven die van toepassing zijn. 

Omzetten van onroerend in roerend vermogen en schenken ? 

Dit is een vrij klassieke techniek.  Ouders hebben bv. een groot onroerend goed patrimonium.  Vandaag is reeds geweten dat wanneer de kinderen hiervan eigenaar worden zij noodgedwongen zullen zijn dit ten gelden te maken.  Bijvoorbeeld omwille van het feit dat zij geen tijd hebben zich hiermee bezig te houden of de kinderen wonen in het buitenland, … 

De ouders zouden kunnen overwegen vandaag dit onroerend goed patrimonium in te brengen in een vennootschap of te verkopen. 

Het resultaat is dat zijn een behoorlijk roerend vermogen bezitten dat vlot aan 3% kan geschonken worden. 

Zoniet betalen de kinderen mogelijk eerst successierechten waarna het nadien toch verkocht wordt.

Nemen we een extreem voorbeeld 

Moeder bezit voor 2.000.000 euro aan appartementen in volle eigendom. Zij heeft twee kinderen.  Bij haar overlijden zullen haar twee kinderen in totaal  444.000 euro (22 %) aan successierechten dienen te betalen.

Door eerst te verkopen en dan de geldsom van 2.000.000 euro aan de kinderen te schenken is de fiscale druk beperkt tot 3% ofwel 60.000 euro ofwel een korting van 86,5 %. 

Een andere mogelijkheid is het onroerend goed in te brengen in een vennootschap en deze weg te schenken.  Wie aandelen wenst te schenken moet ook kijken wat voor type aandelen het zijn. Meer bepaald is de vraag of het aandelen op naam zijn of aandelen aan toonder of gedematerialiseerde aandelen.

aandelen aan toonder

Deze kunnen nog via handgift geschonken worden.  Dit verhaal is echter wel eindig.  M.a.w. wie vandaag een schenking via handgift wenst te doen (en een NV of Comm.VA bezit) doet er goed aan alvorens de aandelen op naam te zetten of te dematerialiseren hier eerst over na te denken.

aandelen op naam

Een notariële schenking zal noodzakelijk zijn.

gedematerialiseerde aandelen

Een bankgift (de aandelen worden overgeschreven van de ene op de andere rekening) is mogelijk. 

2009-05-04T08:29:23+00:00
Donderdag 19 december  2017 - 11:00u

Gratis Seminar: Bulgarije, Ster in Europa

In een handomdraai krijgt u een overzicht van de mogelijkheden in Bulgarije en de belangrijkste componenten voor ondernemers:
  • 10% personenbelasting
  • 10% vennootschapsbelasting
  • 10%, de loonkost bedraagt slechts 10% van een gemiddeld Belgisch/Nederlands loon
JA, IK WIL ME INSCHRIJVEN

De 112 Meest Begeerde Fiscale Tips - Editie 2017


Voor al wie belastingontwijking een mensenrecht vindt, 112 haalbare en praktische fiscale tips 
GRATIS INKIJKEXEMPLAAR
Click Me