De zwarte lijst van de OESO: een grap!

De groots aangekondigde G20 vergadering is inmiddels achter de rug, en afgezien van een contributieverhoging voor het IMF en een zwarte lijst van de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, in het Engels OECD), is de bijeenkomst zoals te verwachten viel beperkt gebleven tot wat opbeurende speeches van wereldleiders.  De OESO is in 1961 opgericht met tot doel het economisch en fiscaal beleid van de deelnemende landen beter op elkaar af te stemmen. In de praktijk blijkt de organisatie te worden misbruikt door de grotere deelnemers om kleine landen onder druk te zetten. Eén van die drukmiddelen is een zwarte lijst van 'onwillige belastingparadijzen', landen die met hun privacy wetgeving belastingfraude zouden aanmoedigen. De gevolgen van een zwarte-lijst-notering zijn tot dusverre onduidelijk; vooralsnog heeft geen enkel land de euvele moed gehad om haar 'straf' af te wachten.

De meest recente lijst was ingedeeld in drie groepen: goed (wit), fout (grijs) en heel fout (zwart). Op de zwarte lijst prijkten de volgende onwilige landen: Costa Rica, Maleisië, Uruguay en de Filippijnen. De grijze lijst bevat 38 landen, waaronder de Nederlandse Antillen, België, Oostenrijk, Zwitserland; kortom de gebruikelijke financiële centra met uitzondering van Hongkong (gevrijwaard onder druk van China).

Deze tweede categorie geldt voor landen die wel hebben toegezegd samen te werken, maar dit in de praktijk nog niet bevredigend doen (lees: zich niet volledig onderworpen hebben aan de OESO ). Uiteraard hebben de drijvende krachten achter de OESO zichzelf allemaal een plaatsje toebedeeld op de witte lijst. Daags na de publicatie capituleerden de vier zwarte landen en zegden zij de samenwerking met de OESO toe. Weet ook wel dat in dat OESO clubje alleen de oude economische grootmachten in zitten….

Een begrijpelijke strategie aangezien een toezegging niets kost en direct een 'promotie' tot de grijze lijst oplevert. Landen op de grijze lijst zitten echter met omvangrijker problemen: zij moeten hun wetgeving en uitvoering in overeenstemming brengen met de eisen van de OESO willen zij een plaats verwerven tussen de politiek correcte landen. Doorgaans betekent dit dat zij informatie-uitwisselingclausules moeten verwerken in de belastingverdragen, en wettelijke beperkingen voor informatie-uitwisseling van belastinggegevens moeten wegnemen.

Niet ieder land stemt daar zonder meer mee in.  Na haar zwarte-lijst-notering in 2002 zegde Panama toe om mee te werken aan de eisen van de OESO, om vervolgens ieder verzoek na zich neer te leggen. De reden hiervoor was dat de OESO voor landen als de VS en het VK andere regels hanteert dan voor een land als Panama. Daarnaast is men in Panama erg gesteld op haar soevereiniteit na bijna honderd jaar overheersing door de VS, en hanteert men een territoriaal belastingstelsel: alleen inkomsten van binnen de landsgrensen zijn belastbaar. Men heeft niets te winnen bij een samenwerking met welk land dan ook .

Een begrip als 'privacy' is de OESO onbekend, en het mag dan ook geen verbazing wekken dat de OESO tegenstander is van (landen met een) bankgeheim.Nochtans heeft zij nog nooit direct verzocht om afschaffing van  zulke 'lastige' privacywetgeving. Veel landen met een noteringop de grijze lijst voelen zich niet geroepen om wijzigingen aan te  brengen  in hun bankgeheim. Het idee dat opsporingsdiensten nu volledig de vrije hand zouden krijgen waar ook ter wereld is absurd. Net zoals de VN, Kyoto en de NAVO is de OESO ook niet meer dan een papieren tijger, waarvoor politici publiekelijk capituleren, maar die in werkelijkheid geen enkele bedreiging vormt voor legitieme belastingconstructies. Sommige landen zullen hun wetgeving aanpassen, maar over de keper beschouwt is het 'business as usual', hoeveel lijsten de OESO ook publiceert.