De vermindering voor gehandicapte erfgenamen

Er bestaat een vermindering voor gehandicapte erfgenamen.  Een vermindering die in de praktijk niet altijd gekend is.

Een gehandicapt iemand wordt gedefinieerd op de volgende manier :

1° diegene van wie, ongeacht de leeftijd, is vastgesteld dat ingevolge feiten overkomen en vastgesteld vóór de leeftijd van 65 jaar :
- ofwel zijn lichamelijke of geestelijke toestand zijn verdienvermogen heeft verminderd tot één derde of minder van wat een valide persoon door een of ander beroep op de algemene arbeidsmarkt kan verdienen ;
- ofwel zijn gezondheidstoestand een volledig gebrek aan, of een vermindering van zelfredzaamheid van ten minste 9 punten tot gevolg heeft, gemeten volgens de handleiding en de medisch-sociale schaal van toepassing in het kader van de wetgeving met betrekking tot de tegemoetkomingen aan gehandicapten ;
- ofwel na de periode van primaire ongeschiktheid, bepaald in artikel 87 van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen gecoördineerd op 14 juli 1994, zijn verdienvermogen is verminderd tot een derde of minder, zoals bepaald in artikel 100 van dezelfde gecoördineerde wet ;
- ofwel hij, ingevolge een administratieve of gerechtelijke beslissing, tot ten minste 66 pct. blijvend lichamelijk of geestelijk gehandicapt of arbeidsongeschikt is verklaard ;

2° het kind dat tot ten minste 66 pct. is getroffen door ontoereikende of verminderde lichamelijke of geestelijke geschiktheid wegens één of meer aandoeningen.

Een gehandicapte persoon kan in Vlaanderen dan genieten van een vrijstelling van de successierechten 
De grootte van deze vrijstelling wordt bepaald in functie van :
- de leeftijd van de gehandicapte en
- de graad van verwantschap met de overledene.

Deze vrijstelling is een zogenaamde ‘voetvrijstelling’ wat betekent dat ze eerst op de laagste schijven wordt aangerekend.  
De volgende tabel (deze kennen we ook om het vruchtgebruik te berekenen inzak het wetboek successierechten)  is hierbij van belang (zie verder):

Jaar Leeftijd vruchtgebruiker
18 voor iemand die 20 jaar is of minde
17 voor iemand oven 20 tot 30 jaren oud
16 voor iemand boven 30 tot 40 jaren oud
14 voor iemand boven 40 tot 50 jaren oud
13 voor iemand boven 50 tot 55 jaren oud
11 voor iemand boven 55 tot 60 jaren oud
9,5 voor iemand boven 60 tot 65 jaren oud
8 voor iemand boven 65 tot 70 jaren oud
6 voor iemand boven 70 tot 75 jaren oud
4 voor iemand boven 75 tot 80 jaren oud
2 voor iemand ouder dan 80 jaren oud

- De gehandicapte erft van iemand volgens de tarieven in de rechte lijn 
De vrijstelling wordt berekend door 3.000 euro te vermenigvuldigen met de coëfficiënt die met zijn leeftijd overeenstemt conform de hierboven vermelde tabel.
Bv  een gehandicapte persoon is 43 jaar en erft van zijn moeder : 3.000 x 14 = 42.000 euro vrijstelling.
Het bedrag van de vrijstelling wordt zoals reeds vermeld (voetvrijstelling) eerst aangerekend op de laagste schijven en vervolgens op zijn netto-erfdeel in de onroerende massa. Het wordt pas aangerekend op zijn netto-erfdeel in de roerende massa als het erfdeel in de onroerende massa door de vrijstelling tot nul wordt herleid.

- De gehandicapte erfgenaam erft niet volgens de tarieven in de rechte lijn
Dan wordt de vrijstelling berekend door een bedrag van 1.000 euro te vermenigvuldigen met de corresponderde coëfficiënt van zijn leeftijd.
Bv een gehandicapte persoon van 43 jaar die erft van zijn tante : 1.000 x 14 = 14.000 euro vrijstelling.

Toepassing

Luk erft van zijn vader (dus in rechte lijn).  Luk is gehandicapt (confom de wettelijk definitie) en is op het moment van het overlijden van vader 43 jaar.
De nalatenschap bestaat uit
- Roerende goederen :  100.000 euro
- Onroerende goederen :  200.000 euro

Successierechten :

Roerende goederen :  6.000 euro
Onroerende goederen : 15.000 euro
 - vrijstelling 3% op 42.000 euro (= 14 x 3000 euro) = 1.260 euro

Totaal = 19.740 euro

Kortom een korting van 1.260 euro. 

In de aangifte successierechten kan men de volgende vermelding opnemen :
“Hierbij (cfr bijlage) bevestigen we dat … een handicap heeft van 66% (invaliditeitsnr …).  Dit om de  vrijstelling successierechten van art 54 W.Succ te kunnen genieten begroot door een bedrag van … (3.000 of 1.000 euro) te vermenigvuldigen met het met haar/zijn leeftijd overeenstemmend cijfer in artikel 21, V, van het Wetboek der Successierechten”.