Onze eerste poll die we op onze site hebben geplaatst had als vraag of de nieuwe regering uitsluitend moest besparen of er ook ruimte was voor nieuwe lasten, 64% stelde dat er helemaal géén plaats was voor nieuwe belastingen. De preformateuren, postpreformateuren, tussenformateuren …denken daar blijkbaar anders over en lieten al herhaaldelijk verstaan dat er ook lastenverhogingen zullen volgen, ook Keizer Bart liet dit al enkele male vallen… We zetten ons schrap voor er wat nog gaat komen…

Soms zijn er ook positieve verhalen in belastingland. Zo was er een Nederlandse belastingplichtige die voor zijn aanslag in plaats van 3.419 euro per ongeluk 3.419.635 euro invulde als hypotheekrenteaftrek. De Belastingdienst viel de fout niet op, en het bedrag werd uitgekeerd. Toen de fout wel werd ontdekt, volgde een navordering. Die vocht de man aan. De zaak belandde uiteindelijk bij de Hoge Raad. Die vindt dat de fiscus de fout had moeten ontdekken. Het geld mag niet worden teruggeëist.

We vergeten onze tip niet. Zoals u weet kan u in Vlaanderen in heel wat gevallen belastingvrij een familiebedrijf vererven. Wat in de praktijk al wel eens vergeten wordt, is dat de vrijstelling niet enkel voor de aandelen geldt.  Ook de zogenaamde rekening courant kan vererfd worden aan 0%!

Maar om al te creatieve fiscale geesten ‘voor’ te zijn is er in een anti-rechtsmisburikbepaling voorzien (zie art. 60bis § 6 W. Suc).

Zowel kapitaalsverhogingen als bijkomende leningen, die in de loop van de laatste drie jaar voor het overlijden werden volgestort of toegestaan, komen niet in aanmerking voor de vrijstelling tenzij deze beantwoorden aan "rechtmatige financiële of economische behoeften”.

Deze week zal u een uitgebreid artikel hierover vinden op onze website ‘www.bespaarbelastingen.be’. Bijna dagelijks staan er nieuwe artikels op onze websites. Ook onze e-books kan u nog steeds downloaden.

Er zijn nog enkele plaatsen vrij voor het volgend offshore-seminar op 14 september e.k.

Veel sterkte aan het fiscale front.

Met vriendelijke groeten,

I.De Hoon
Director

Een verblijvingsbeding onder last komt hieraan tegemoet op de volgende manier.

Het gemeenschappelijk vermogen komt in volle eigendom toe aan de langstlevende echtgenoot, maar dit wel onder de last om aan de nalatenschap van de eerststervende een bedrag gelijk aan de waarde van de nettohelft van deze gemeenschap uit te betalen. De betaling ervan kan in principe niet tijdens het leven van de langstlevende gevorderd worden.

Let wel dat hierdoor er mogelijk een fiscaal nadeel optreedt.  De Vlaamse splitsing tussen onroerende en roerende goederen wordt immers teniet gedaan. De schuldvordering maakt deel uit van de nalatenschap maar is wel roerend van aard. Dit komt nog sterker aan de oppervlakte wat de Vlaamse vrijsteling voor de gezinswoning betreft. De werking van de clausule zorgt er immers voor dat de vrijgestelde gezinswoning wordt omgezet in een niet-vrijgestelde (roerende) schuldvordering. 

De overlevende echtgenoot betaalt successierechten op het 'vruchtgebruik' van de roerende schuldvordering. De overige erfgenamen betalen successierechten op de geactualiseerde waarde van de roerende schuldvordering.

De last (al dan niet met intrest) wordt in feite berekend rekening houdende met de actualisatie van de vordering ervan, want het betreft immers een schuldvordering die pas opeisbaar wordt bij de uitdoving van het vruchtgebruik (het overlijden van de langstlevende echtgenote).

De formule die hiervoor gebruikt wordt is de volgende :
K = Kn / (1 + i) n
K = de actuele waarde van de schuldvordering
i = de intrestvoet
n = de levensverwachting van de overlevende echtgenoot.
Kn = toekomstige waarde

Het volgende voorbeeld maakt dit principe duidelijk.

Man en vrouw gehuwd onder het wettelijk stelsel , hebben twee kinderen
Wat gebeurt er wanneer de man eerst sterft er al dan niet gekozen is voor een verblijvingsbeding onder last.

Samenstelling vermogen :

Roerende goederen :   600.000 euro
Onroerende goederen :  
Appartement(en)   400.000 euro
Woonhuis   400.000 euro

- met verblijvngsbeding ONDER LAST

Hier wordt de helft van de gemeenschap als schuldvordering vererfd nl
700.000 euro (roerend vermogen)

Na eerste overlijden (mevrouw 60 jaar)

Actualisatie van de vordering :
K  = Kn / (1 + i) n
 = 700.000 / (1,04)25,22
 = 260.325 euro

De echtgenote betaalt successierechten op 439.674 euro en de kinderen elk op 130.163 euro.

Successierechten
Vrouw   70.712 euro
Kinderen samen 17.428    euro

Totaal 88.140 euro

Na tweede overlijden:

Nalatenschap 1.400.000 euro minus de last van 700.000 euro.
Deze last kan verhoudingsgewijs aangerekend worden op het roerend en het onroerend vermogen.

Onroerend
800.000 – 400.000 = 400.000
Roerend
600.000 – 300.000 = 300.000

Kinderen samen 51.000 euro

Totaal te betalen successierechten na de twee overlijdens : 139.141 euro

WETTELIJKE verdeling (dus zonder verblijvngsbeding ONDER LAST)

Eerste overlijden

Successierechten

Vrouw   11.100 euro
Kinderen samen 27.160   euro

Totaal 38.160 euro

Na tweede overlijden:

Successierechten
Kinderen samen 51.000 euro

Totaal te betalen successierechten na de twee overlijdens : 89.160 euro

Besluit

De constructie met een verblijvingsbeding onder last is nog duurder dan de klassieke verdeling.  De reden hiervoor is dat de splitsing onroerend en roerend en de vrijstelliing van de gezinswoning bij de wettelijke verdeling wel mogelijk is en niet bij een verblijvingsbeding onder last.  Wel heeft de echtgenote bij een verblijvingsbeding onder last meer vrijheid wat deze meerkost zeker kan verantwoorden.

Een gehandicapt iemand wordt gedefinieerd op de volgende manier :

1° diegene van wie, ongeacht de leeftijd, is vastgesteld dat ingevolge feiten overkomen en vastgesteld vóór de leeftijd van 65 jaar :
- ofwel zijn lichamelijke of geestelijke toestand zijn verdienvermogen heeft verminderd tot één derde of minder van wat een valide persoon door een of ander beroep op de algemene arbeidsmarkt kan verdienen ;
- ofwel zijn gezondheidstoestand een volledig gebrek aan, of een vermindering van zelfredzaamheid van ten minste 9 punten tot gevolg heeft, gemeten volgens de handleiding en de medisch-sociale schaal van toepassing in het kader van de wetgeving met betrekking tot de tegemoetkomingen aan gehandicapten ;
- ofwel na de periode van primaire ongeschiktheid, bepaald in artikel 87 van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen gecoördineerd op 14 juli 1994, zijn verdienvermogen is verminderd tot een derde of minder, zoals bepaald in artikel 100 van dezelfde gecoördineerde wet ;
- ofwel hij, ingevolge een administratieve of gerechtelijke beslissing, tot ten minste 66 pct. blijvend lichamelijk of geestelijk gehandicapt of arbeidsongeschikt is verklaard ;

2° het kind dat tot ten minste 66 pct. is getroffen door ontoereikende of verminderde lichamelijke of geestelijke geschiktheid wegens één of meer aandoeningen.

Een gehandicapte persoon kan in Vlaanderen dan genieten van een vrijstelling van de successierechten 
De grootte van deze vrijstelling wordt bepaald in functie van :
- de leeftijd van de gehandicapte en
- de graad van verwantschap met de overledene.

Deze vrijstelling is een zogenaamde ‘voetvrijstelling’ wat betekent dat ze eerst op de laagste schijven wordt aangerekend.  
De volgende tabel (deze kennen we ook om het vruchtgebruik te berekenen inzak het wetboek successierechten)  is hierbij van belang (zie verder):

Jaar Leeftijd vruchtgebruiker
18 voor iemand die 20 jaar is of minde
17 voor iemand oven 20 tot 30 jaren oud
16 voor iemand boven 30 tot 40 jaren oud
14 voor iemand boven 40 tot 50 jaren oud
13 voor iemand boven 50 tot 55 jaren oud
11 voor iemand boven 55 tot 60 jaren oud
9,5 voor iemand boven 60 tot 65 jaren oud
8 voor iemand boven 65 tot 70 jaren oud
6 voor iemand boven 70 tot 75 jaren oud
4 voor iemand boven 75 tot 80 jaren oud
2 voor iemand ouder dan 80 jaren oud

- De gehandicapte erft van iemand volgens de tarieven in de rechte lijn 
De vrijstelling wordt berekend door 3.000 euro te vermenigvuldigen met de coëfficiënt die met zijn leeftijd overeenstemt conform de hierboven vermelde tabel.
Bv  een gehandicapte persoon is 43 jaar en erft van zijn moeder : 3.000 x 14 = 42.000 euro vrijstelling.
Het bedrag van de vrijstelling wordt zoals reeds vermeld (voetvrijstelling) eerst aangerekend op de laagste schijven en vervolgens op zijn netto-erfdeel in de onroerende massa. Het wordt pas aangerekend op zijn netto-erfdeel in de roerende massa als het erfdeel in de onroerende massa door de vrijstelling tot nul wordt herleid.

- De gehandicapte erfgenaam erft niet volgens de tarieven in de rechte lijn
Dan wordt de vrijstelling berekend door een bedrag van 1.000 euro te vermenigvuldigen met de corresponderde coëfficiënt van zijn leeftijd.
Bv een gehandicapte persoon van 43 jaar die erft van zijn tante : 1.000 x 14 = 14.000 euro vrijstelling.

Toepassing

Luk erft van zijn vader (dus in rechte lijn).  Luk is gehandicapt (confom de wettelijk definitie) en is op het moment van het overlijden van vader 43 jaar.
De nalatenschap bestaat uit
- Roerende goederen :  100.000 euro
- Onroerende goederen :  200.000 euro

Successierechten :

Roerende goederen :  6.000 euro
Onroerende goederen : 15.000 euro
 - vrijstelling 3% op 42.000 euro (= 14 x 3000 euro) = 1.260 euro

Totaal = 19.740 euro

Kortom een korting van 1.260 euro. 

In de aangifte successierechten kan men de volgende vermelding opnemen :
“Hierbij (cfr bijlage) bevestigen we dat … een handicap heeft van 66% (invaliditeitsnr …).  Dit om de  vrijstelling successierechten van art 54 W.Succ te kunnen genieten begroot door een bedrag van … (3.000 of 1.000 euro) te vermenigvuldigen met het met haar/zijn leeftijd overeenstemmend cijfer in artikel 21, V, van het Wetboek der Successierechten”.

Nu de verkiezingen bijna een feit zijn, laat u me toch even toe aan politiek te doen. Tegenwoordig hoor je na middernacht aan de toog mensen discuteren over de notionele intrestaftrek, de grote boosdoener. Ik denk echt dat 90% van de politici niet weet waar het over gaat en zich verslikken in hun eigen slogans. Aan de notoire tegenstanders misschien ook vragen of ze akkoord zijn om de vennootschapsbelasting ten minste te laten zaken op het niveau van onze buurlanden, dus van pakweg 34% naar 25%. Ondertussen is de aantrekkingskracht van de notionele intrestaftrek op buitenlandse investeerders toch al om zeep, en dit door de onrust die er wordt over rond gestrooid. Dit is dodelijk voor een fiscale maatregel. Je investeert beter in Tunesië en liefst voor eind van dit jaar, dan zal je in de meeste gevallen een belastingvrijdom genieten gedurende de eerste 10 jaar. Dat is pas klaar en duidelijk. O ja en dan zijn er sommige partijen die beweren dat nieuwe jobs centraal staan. Hoe denken deze heren en dames dit te bereiken, door meer ‘ambetantenaren’ aan te werven? Want deze partijen doen net alles om het bedrijfsleven stokken in de wielen te steken door hoge belastingen en regeldiarree. Willen ze echt nieuwe jobs dan moeten ze een beleid prediken dat haaks staat op wat ze nu doen, denken en zeggen. Genoeg politiek.

Even een iets over van generation skipping. We worden vandaag allemaal ouder dan vroeger het geval was. Sommige grootouders hebben kinderen die zelf reeds aan een successieplanning werken.  Het heeft dan mogelijk weinig zin eerst het vermogen door te geven aan de eigen kinderen waarna het naar de kleinkinderen gaat met als het gevolg dat er mogelijk tweemaal successierechten moeten betaald worden op dezelfde goederen. De techniek van ‘generation skipping’ (generatiesprong) kan hieraan verhelpen. Door de kleinkinderen in het verhaal te betrekken wordt er over een groter aantal personen gespreid met een positief gevolg wat de successierechten betreft. Wanneer er drie kinderen zijn met elk twee kinderen dan is de spreiding groter wanneer de kleinkinderen mee in het verhaal worden betrokken.

Het spreekt voor zich dat het goed moet geregeld worden m.a.w. er zal met de eigen kinderen best eens over gepraat worden.  Het is immers zo dat de eigen kinderen een reserve hebben die men niet zomaar naast zich neer kan leggen (de zogenaamde regels van inkorting). Op voorhand heeft men deze zekerheid niet. Ook mag het volgende element niet vergeten worden. De kleinkinderen dienen er verstandig mee om te springen. Vaak is dit het grootste probleem bij grootouders.

Daarom kan je soms kiezen voor het ‘ik-opa-testament’. Hier stelt opa zijn kinderen aan als algemeen legataris via zijn testament. Hij koppelt er echter wel een last aan waarbij zijn kinderen aan de kleinkinderen een bedrag moeten betalen. De kleinkinderen erven van opa een schuldvordering die kan verhaald worden op hun ouders, maar wel pas vanaf het moment dat deze ouder zelf overlijdt. De kleinkinderen erven van hun opa een schuldvordering. Deze schuldvordering die de kinderen hebben t.o.v. de kleinkinderen is aftrekbaar van hun erfdeel (secundair legaat genoemd). Het voordeel zit hem erin dat er onmiddellijk een spreiding is en de schuldvordering die wordt geactualiseerd. Er wordt immers bepaald dat het bedrag dat het kind zal moeten betalen een bepaalde waarde dient te hebben maar een waarde op het moment van het overlijden van opa (testator).
En verder:

Op 22 juni geven we het laatste offshore-seminar voor de zomer.
Heel binnen kort zal u op onze websites tal van nieuwe e-books aantreffen. Ook zullen onze websites een grondige facelift ondergaan en nog meer interactief worden. Wij houden u op de hoogte.

Met vriendelijke groeten;

I De Hoon
Director

.

Daarom wordt er vaak aangekocht via een beding van aanwas. 

Bij een beding van aanwas wordt er immers niet gewerkt met de combinatie van een ontbindende en een opschortende voorwaarde, zoals dat bij een tontine wel het geval is.  Een beding van aanwas zorgt ervoor dat op het moment van overlijden van één van de samenwonenden het gedeelte van de overledene aanwast bij het gedeelte van de overlevende.  Dus er wordt enkel met een opschortende voorwaarde gewerkt.

Het beding van aanwas zorgt er ook voor dat er in principe geen successierechten verschuldigd zijn.  De langstlevende wordt immers eigenaar (of vruchtgebruiker) op basis van de overeenkomst zelf en niet op basis van het overlijden.  Dus geen successierechten maar … zie verder.

Ongehuwde samenwonenden erven immers niet automatisch van mekaar.  Diegenen die voor een wettelijk samenlevingscontract hebben geopteerd wel voor het vruchtgebruik van de gezinswoning en de aanwezighe huisraad.  Maar let op … dit erfrecht is niet volledig zeker (geen reservatair gedeelte). 
Feitelijk samenwonenden kunnen mekaar echter wel bevoordelen via een testament.  Doch hierin kan men niet tever gaan.  Er bestaan immers zogenaamde ‘reservataire erfgenamen’.  Dit zijn oa de kinderen maar ook de ascendenten.  M.a.w. een langstlevende zonder kinderen en van wie de ouders nog in leven zijn, kan deze ouders niet onterven. 

Om dit op te lossen wordt wel eens met een beding van aanwas gewerkt.

Hierdoor zijn de successierechten ook niet langer van belang.

Wanneer de kans op succes gelijk is (lees de kans dat ene partner langer leeft dan de andere is gelijk dan in het omgekeerde geval) betreft het beding van aanwas een overeenkomst ten bezwarende titel.  Ook zullen beide normaliter ieder de helft van het onroerend goed kopen en betalen (al dan niet met een krediet). 
Het onroerend goed valt m.a.w. in dit geval buiten de nalatenschap.  Het beding van aanwas zorgt er immers voor dat er bij het overlijden WEL registratierechten verschuldigd zijn op de helft.  Voor Vlaanderen bedragen deze vandaag 10%.  Indien het beding van aanwas dateert van voor 2002 dan zou het wel nog 12,5% kunnen zijn.

Maar hier komen we in conflict tussen de successie- en de registratierechten. De successierechten zijn in Vlaanderen immers bij ongehuwden gevoelig verlaagd :
- feitelijk samenwonenden (na één jaar)
- wettelijk samenwonenden.

Maar bijkomend werden de successierechten afgeschaft voor de gezinswoning voor wettelijk samenwonenden en feitelijk samenwonenden na drie jaar (ook voor gehuwden).
Met een beding van aanwas zijn er n.a.v. het overlijden van één van de partners dus 10% registratierechten verschuldigd (op de helft van de woning).
M.a.w. hier zal een juiste afweging moeten gemaakt worden tussen de absolute zekerheid van het beding van aanwas met registratierechten tot gevolg of het vererven met een vorm van ‘onzekerheid’ maar met een vrijstelling van successierechten. 
Maar er bestaat toch een mogelijkheid de twee met mekaar te verzoenen, nl door te werken met een beding van aanwas met optie in combinatie met een testament (clausule Taymans).
Indien er een testament bestaat waarbij de langslevende partner de volle eigendom van het onroerend goed toebedeeld krijgt en er zijn geen reservataire erfgenamen die inkorting eisen, dan kan de uitwerking van het testament een besparing opleveren.  Anders kan men het beding van aanwas zijn uitwerking laten krijgen, wel met een meerkost tot gevolg.

En de fiscus ?

De Administratie gaat ook akkoord.  Zij aanvaardt de constructie, zoals zij dit ook doet voor klassieke bedingen van aanwas of tontinebedingen.  Hierbij vindt u de gepubliceerde beslissing (Besl. 10 mei 2004, nr. E.E./99.969.)
11. – Beding van aanwas/tontine met optie (clausule Taymans).
04. – Het beding van aanwas/tonine met optie is een beding dat toelaat de keuze tussen het al dan niet beroep doen op de aanwas/tontine uit te stellen tot een zekere periode na het overlijden van de eerststervende.

De aanwas/tontine krijgt alsdan bij het overlijden van de eerststervende geen automatische uitwerking doch zal slechts in werking treden wanneer hiervoor door de langstlevende binnen een welbepaalde tijdspanne na het overlijden (bv. vijf maanden) – een termijn die als een vervaltermijn wordt bedongen – bij notariële akte op formele wijze wordt geopteerd. De aanwas/tontine wordt bijgevolg verwoord als een optie die de langstlevende al dan niet zal lichten. De fiscale behandeling van een klassiek beding van aanwas/tontine (zie Aanschr. 17/1992) geldt ook voor een beding van aanwas/tontine met optie.

Deze week was nog de Nederlandse staatssecretaris van Financiën de heer de Jager op televisie, die zijn naam niet heeft gestolen, en die opschepte over het groot aantal verdragen dat Nederland de laatste maanden afsloot met zogenaamde belastingparadijzen. Men blijft de mensen voorliegen! Er is geen automatische informatieuitwisseling (we blijven het herhalen) en dit zal niet gebeuren. Alleen in zeer ernstige gevallen van zwaar georganiseerde fiscale fraude waarvan de nodige bewijzen aanwezig zijn, kan het  fiscaal vriendelijk land overwegen bepaalde gegevens uit te wisselen. Laat dit nu voor eens en voor altijd duidelijk wezen. Bovendien getuigt deze verbeten strijd met dewelke jacht gemaakt wordt op de Nederlandse belastingplichtige van hypocrisie. Nederland heeft al decennia lang zelf allerhande fiscale voordelen en vehikels waarmee ze het gras voor de voeten maait van andere landen. Zo bestaat er in Nederland geen withholding tax op royalties, dit kan voor diverse belastingplichtigen uit andere landen heel wat voordelen op leveren. De Rolling Stones maken hier al decennia gebruik van. Vervolgens zei de staatssecretaris op belerende wijze dat als we allemaal netjes onze belastingen betalen de overheid de belastingen kan verlagen. Neen, dan zal de overheid nieuwe uitgaven zoeken of in België zou men het geld storten in de bodemloze put van de overheidsschuld. Remember don’t feed the monster!

Hoe langer hoe meer mensen zijn de belastingdruk meer dan beu maar kunnen uiteraard vanwege de werksituatie of familie niet weg uit dit fiscale tranendal. Als u natuurlijk gepensioneerd wordt of het bijna bent dan kan dit wel… Als u uw extralegale pensioen gaat optrekken – dat soms niet onaardig is -  dan wordt u in België hierop belast tegen 16,5% (als u op uw 60ste op pensioen gaat) of 10% (als u op uw 65ste stopt met werken). Maar deze percentages zijn in de praktijk hoger. Er komt nog een solidariteitsbijdrage bij (bent u al niet genoeg solidair geweest…) van 2% en een RIZIV-bijdrage van 3,55% en ook de gemeente wilt mee snoepen en er komen dus nog gemeentebelastingen bij. Wilt u al dit fiscale onrecht ontwijken … verhuis dan naar Frankrijk maar tijdig. Uit het dubbelbelastingverdrag met Frankrijk blijkt dat Frankrijk u mag belasten als u daar woont en niet België. Frankrijk echter belast niet in de praktijk…(knipoogje). Verhuis dus op uw 59ste naar het warme zuiden. Waar u woont is een feitenkwestie… daar waar uw pijp en uw sloffen staan.  Zorg dat u dit kunt aantonen aan de hand van facturen van water, gas…inschrijvingsbewijs gemeente enz

Voor zij die tijdens hun actief leven willen verhuizen zijn er ook een aantal oplossingen… U weet ons te vinden.

En voor zij die er nog aan twijfelen ook als u verbouwingsuitgaven doet met uw BVBA en u het gebouw slechts voor een stuk beroepsmatig gebruikt en de rest privé, dan toch zijn de kosten 100% aftrekbaar. Blijkbaar twijfelde de fiscus hieraan maar de rechtbank te Mons heeft even de puntjes op de ‘i’ gezet (Rb. Mons, 12 oktober 2009).

Met vriendelijke groeten,
I De Hoon
Director

Om dit  concreet te maken, vertrekken we met het volgende voorbeeld.

Een echtpaar (woonachtig in Vlaanderen) is gehuwd met scheiding van goederen.  Mevrouw is 63 jaar en mijnheer is twee jaar ouder.  Zij hebben samen twee kinderen.  De relatie tussen ouders en kinderen is prima.

Het vermogen van mevrouw bestaat uit  de gezinswoning (400.000 euro) en een appartement (300.000 euro).
Het vermogen van mijnheer bestaat uit een appartement aan zee (600.000 euro) en een studio (100.000 euro).
 
Mevrouw wenst haar vermogen na te laten aan de zoon en mijnheer aan de dochter.

De vraag wordt gesteld of het toch niet beter is over te gaan tot een aantal schenkingen (al dan niet met voorbehoud van vruchtgebruik) waarbij het vermogen terecht komt bij de juiste persoon.

Mevrouw schenkt aan de zoon :
 Schenkingsrechten : 146.625 euro

Mijnheer schenkt aan de dochter :
 Schenkingsrechten : 146.625 euro.

Totaal : 293.250 euro.

Ook kan er nagedacht worden of het niet beter is alles in onverdeeldheid te schenken waarna de zoon en dochter uit onverdeeldheid treden. 
De kostprijs bedraagt 202.500 euro (schenkingsrechten) + 14.000 euro (1%) = 216.500 euro.  Al een gevoelig stuk lager.

Dit kan weliswaar nog geoptimaliseerd worden door gespreid in de tijd te schenken.
Bijvoorbeeld in drie keer (met een tussentijd van telkens drie jaar).
De schenkingsrechten bedragen dan (ipv 293.250 euro) 141.750 euro in totaal.  Een mooie besparing.  Ook hier kan spreiden zinvol zijn.  Kortom veel opties …

Maar de vraag die niet onbelangrijk is, is wat de kostprijs zou zijn wanneer zij niets ondernemen en het allemaal in de successie terecht laten komen.

Stel dat vader eerst sterft en kort nadien de moeder.
De successierechten bedragen dan 149.880 euro.  Wanneer de kinderen later uit onverdeeldheid treden dan zal er nog 1% registratierechten op de volle eigendom verschuldigd zijn (14.000 euro).  Het totale kostenplaatje bedraagt dan 163.880 euro.

Het valt hierbij op dat de successierechten merkelijk lager zijn dan de schenkingsrechten wanneer alles in één keer geschonken wordt. 

Wie schenkt in drie keer, is met de successierechten en de 1% registratierechten dan weer wel duurder af (22.130 euro).  Vergeet echter wel niet dat schenken in drie keer ook extra notariskosten teweeg brengen. 

Wat wel het geval is, is dat wie vandaag schenkt zich in principe verder geen zorgen meer hoeft te maken m.b.t. de waardefluctuatie van het onroerend goed.  Een stijging heeft geen gevolgen meer.

De schenker schenkt bv een roerend goed aan een begiftigde. Maar hetgeen van deze schenking nog overblijft, zal bij het overlijden van deze (eerste) begiftigde toekomen aan een andere, tweede begiftigde.

De eerste begiftigde kan de geschonken goederen verkopen niet schenken maar ook niet legateren.

Schenkings- of successierechten ?

De Administratie stelt dat er sprake is van een dubbele schenking: een eerste schenking door de schenker aan de eerste begiftigde en een tweede schenking door de schenker aan de tweede begiftigde (weliswaar onder de opschortende voorwaarde dat de tweede begiftigde de eerste begiftigde overleeft).
Wanneer men de eerste schenking notarieel laat doorgaan (wat geen noodzaak is, maar mogelijk wel wenselijk) dan zullen de lage schenkingsrechten van toepassing zijn (3% of 7%).

Later bij het overlijden van de eerste begiftigde zullen  opnieuw de schenkingsrechten (op het resterende saldo) verschuldigd zijn en niet de successierechten.  Dat dit een besparing kan opleveren, is evident.
Bijkomend voordeel is dat het tarief van de schenkingsrechten berekend wordt volgens de band van verwantschap tussen de schenker en de tweede begiftigde. 

Voorbeeld

Jozef en Maria zijn gelukkig gehuwd en hebben geen kinderen.  Jozef heeft een obligaties geërfd n.a.v. het overlijden van zijn moeder.  De bedoeling is echter dat zijn echtgenote van deze obligaties kan genieten.    Maar de uiteindelijke bedoeling is wel dat wat overblijft van deze obligaties (dus na het overlijden van Maria) naar Jozefs zus moet gaan.  Dit kan via een restschenking.  De eerste schenking aan Maria gebeurt aan (0 euro) of 3% en hetgeen overblijft wordt geschonken door Jozef  aan zijn broer aan 3%.

Er zijn twee zekerheden in het leven: dood gaan en belastingen betalen. Als u overlijdt komen deze twee zekerheden samen, en is er sprake van successierechten. Je mag er niet te veel over nadenken maar successierechten is eigenlijk wel de ultieme schande. De fiscus heft belastingen op een dood lichaam, nog een laatste natrap van de fiscus. Als je dan die lege kluis kunt nalaten, is er toch nog een post mortem genot. Bovendien worden ‘koffers’ in deze crisistijden onverwacht terug populair. Daarom staan we er even kort bij stil. De bedoeling is dat de fiscus uw kluis leeg aantreft. Er zijn in dit verband allerhande scenario’s uitgetekend

Om te vermijden dat een kluis op eigen naam wordt verzegeld, gaan sommige belastingplichtigen dan ook heel inventief te werk. Sommigen werken bv. met twee kluizen, anderen duiden dan weer volmachtdragers aan. Zo zal men de oude vader aanduiden als volmachtdrager en het kind als eigenaar. Maar ja wat als het kind uit een vliegtuig valt of tegen een boom knalt. Bovendien verlenen banken trouwens vandaag de dag veel minder graag hun “medewerking” aan deze vormen van belastingontduiking.

Daarom blijft de kluis op naam van uw vennootschap een zeer goed idee. Maar ook hier willen we uw even waarschuwen. In het Wetboek Successierechten staat te lezen dat een vennootschap die een kluis ter beschikking stelt aan een natuurlijk persoon (bv. haar zaakvoerder of afgevaardigd-bestuurder) voor privédoeleinden, dit aan de fiscus moet melden. Volgens de regel van de wet moet dit gebeuren binnen de 15 dagen na het overlijden en dit per aangetekend schrijven. De wet zegt immers dat de persoon die de beschikking over de kluis heeft, wordt geacht de huurder van die kluis te zijn. In de praktijk blijkt de bovenvermelde wettelijke regel echter dode letter te zijn. Als de zaakvoerder van bv. een BVBA overlijdt, dan blijft de BVBA immers gewoon verder bestaan. De bank zal de kluis op naam van een vennootschap dan ook niet verzegelen wanneer een zaakvoerder of afgevaardigd-bestuurder overlijdt. De wet legt haar trouwens deze verplichting ook nergens op. Maar om in de kluis te geraken, zal er wel eerst een nieuwe zaakvoerder of bestuurder aangesteld moeten worden door de aandeelhouders. U duidt als zaakvoerder of bestuurder dan ook best onmiddellijk een gevolmachtigde (bv. een erfgenaam) aan. Die kan bij uw overlijden dan de kluis openen zonder dat er eerst een nieuwe zaakvoerder of bestuurder moet worden aangeduid.

Wanneer iemand met een volmacht op een kluis van een vennootschap de kluizenzaal van een bank binnengaat, moet hij in principe het toegangsregister aftekenen. Brengt een gevolmachtigde kort na het overlijden van de zaakvoerder of bestuurder een bezoek aan de kluis, dan staat zijn of haar naam in het register. De fiscus zou op die manier wel eens een dieper onderzoek kunnen instellen. Om alle problemen te vermijden, lijkt het aangewezen dat de gevolmachtigde in dezelfde bank een eigen kluis heeft. In dat geval bezoekt hij immers de bank om eens in zijn eigen kluis te kijken… Er zijn zelfs mensen die op naam van hun kind of kleinkind een kluis openen. Ook die biedt mogelijkheden…

Voor creatief legaal advies bent u steeds welkom op ons kantoor, of u maakt gebruik van ons online advies. Ga ook eens kijken op onze vernieuwde site www.belastingparadijzen.be.

Veel sterkte aan het fiscale front.

Met vriendelijke groeten,

I De Hoon
Director