Ook als u geen bedrijf hebt gebeurt het wel eens dat de fiscus vragen stelt. Mag dit zomaar? Hoe reageert u best? Welke fouten maakt u beter niet?

Vragen staat vrij. Dat geldt ook voor de belastingadministratie. Alleen, waarom zou de fiscus dat doen? Daar kunnen diverse redenen voor zijn. Misschien hebt u uw aangifte onduidelijk ingevuld of staat er iets onlogisch in. Meestal is zo’n misverstand snel opgelost.
De fiscus is ook zeer bedacht op ‘onverwachte financiële meevallers’. Uw zoon is aan het bouwen is en u stopte hem wat toe. Gaat dit over 20 of 30.000 euro, dan zullen er geen vragen worden gesteld. Maar stel dat uw zoon een normaal inkomen heeft en plotseling een villa bouwt van 1.000.000 euro.
Mogelijk krijgt hij dan van de fiscus de vraag hoe hij die uitgave heeft betaald, dit heet een ‘indiciaire afrekening’. Misschien is een stukje gefinancierd en werd de rest hem toegestopt of geschonken.

Als het om belangrijke bedragen gaat, is het niet uitgesloten dat de fiscus zich tot de ouders richt en de vraag stelt hoe zij dit geld bij elkaar kregen. Maar ook u kan die vraag krijgen als u bijv. een belangrijke uitgave doet die niet in overeenstemming is met uw officieel inkomen. U koopt een heel dure auto, een luxe-appartement in Knokke…Aan u om uit te leggen dat u erfde, uw zaak verkocht….of op uw beurt een gift kreeg. “Wij zijn gewoon goede spaarders” zal de fiscus meestal niet overtuigen. Af en toe hoor je ook verhalen dat de fiscus nakijkt bij reisagentschappen wie dure reizen boekt, of wie dure wijnen, juwelen, bont koopt… Dit zijn gelukkig grote uitzonderingen en daar hoeft u niet echt van wakker te liggen.Verder kan het ook zijn dat de fiscus vernomen heeft dat u gelden of onroerende goederen hebt  in het buitenland en deze inkomsten niet vermeldde in uw belastingaangifte.

Hoe, hoe snel, hoeveel antwoorden?

l Hoe? Soms stelt de fiscus een mondelinge vraag, waarbij we u toch aanraden heel terughoudend te zijn. U weet tenslotte niet wie u aan de lijn hebt. Vraag de ambtenaar gewoon zijn vragen op papier te zetten, tenzij het om eenvoudige onduidelijkheden gaat (u vergat bijv. het attest voor pensioensparen bij te voegen). Maar meestal zal de fiscus u een zogenaamde ‘vraag om inlichtingen‘ sturen. Dit is een formulier waarbij u gevraagd wordt kort uit te leggen met welke middelen u bijvoorbeeld uw zoon een bepaald bedrag ter beschikking stelde. Zelf moet u dan ook ook schriftelijk antwoorden. U ontvangt dan een speciaal formulier (in twee exemplaren), waarvan u er één moet terugsturen.

Het is ook mogelijk om de vragenlijst in een afzonderlijke brief te beantwoorden. In deze brief verwijst u dan wel best naar de refertes van de vraag om inlichtingen, of u voegt de standaard-vragenlijst bij de brief. TIP Verstuur uw antwoord altijd aangetekend. lHoe snel?  De wet bepaalt dat iedere belastingplichtige binnen de maand na de verzending van de vraag alle inlichtingen moet verstrekken die van hem gevraagd worden. Het antwoord moet binnen de maand bij de fiscus aankomen. Wacht dus niet tot de laatste dag om het te versturen.
WEETJE De termijn van één maand kan om gewettigde redenen (bijv. zware ziekte, staking van de post) verlengd worden. Ook het feit dat u de gevraagde inlichtingen niet tijdig kan inzamelen, kan een wettige reden zijn. Hebt u een wettige reden, vraag dan onmiddellijk uitstel aan uw controleur. Weigert hij, dan moet hij dit motiveren. Laat hem bij uw aanvraag tot uitstel dan ook duidelijk aanvoelen dat het echt onmogelijk is om de inlichtingen tijdig te verstrekken en geef een duidelijke reden op.lHoeveel? Strikt genomen antwoordt u voldoende als u zou schrijven “Geen commentaar”.

Toch zou u de fiscus hier niet bepaald gunstig mee stemmen. Het is dan ook van belang om een verzorgd en goed gestoffeerd antwoord te geven (met fotokopieën e.d.). Beperk de informatie wel tot wat gevraagd wordt, stuur niet te veel door. Weet ook dat de fiscus soms zijn boekje te buiten gaat en dat u dan het recht hebt niet in te gaan op de vraag. Voorbeeld: de fiscus vraagt hoeveel u hebt uitgegeven aan de studiekosten van uw kinderen of stelt andere vragen die u té privé vindt. Hierop hoeft u niet te antwoorden. U kunt er zich vanaf maken door te zeggen dat u het niet meer weet omdat u geen boekhouding bijhoudt van uw privé- uitgaven. LET OP! Het is niet verstandig om de vraag te laten liggen en helemaal niet te antwoorden. De fiscus kan u dan een aanslag van ambtswege opleggen. Dit betekent dat hij uw aangifte naast zich neerlegt en zelf uw belastbaar inkomen bepaalt. Bovendien kan u ook nog een boete worden aangesmeerd (de eerste keer bedraagt die € 625).

Kunt u even langskomen?

Het gebeurt af en toe dat u in een ‘vraag om inlichtingen’ gevraagd wordt om op een bepaalde datum en uur naar het belastingkantoor te komen met alle bewijsstukken over uw aangegeven lening. Dit komt ook vaak voor als u werknemer bent en uw eigen ‘kosten bewijst’. Als de voorgestelde datum of het voorgestelde uur u niet passen, contacteer dan uw controleur en stel hem een ander moment voor. Strikt genomen mag uw controleur niet eisen dat u bepaalde documenten naar zijn kantoor meebrengt.
Maar het spreekt voor zich dat u best de gevraagde documenten meebrengt om hem niet onnodig voor het hoofd te stoten.Stel een keurig dossiertje samen met alle stukken die uw controleur u heeft gevraagd. U maakt immers een goede indruk door alles vooraf klaar te maken.Als u uw eigen kosten bewijst kan het zijn dat uw controleur op het einde van de bijeenkomst een papier op tafel legt met als hoofding “Akkoordverklaring”. Let op, als u dit tekent, kunt u er in principe nadien niet meer op terugkomen. Als u liever eerst nog eens met uw boekhouder overlegt, vraag dan bedenktijd! Als uw controleur meent dat uw aangifte moet worden gewijzigd, dan kan hij u zijn opmerkingen in een “bericht van wijziging” sturen. U heeft dan nog 1 maand de tijd (na de datum van verzending) om ook hierop te antwoorden

Vragen over derden

Het is niet ongewoon dat de fiscus u vragen stelt over bijvoorbeeld de traiteur waar u uw huwelijksjubileum vierde. Geen paniek: dan wil de fiscus de traiteur controleren en niet u! U krijgt dan vragen in de zin van “Welke wijn hebt u gedronken en hoeveel betaalde u?” Soms is het dan zinvol toch even contact op te nemen met de andere partij en te vragen wat er juist aan de hand is… Ook hier moet u binnen de twee maanden reageren, maar uw antwoord kan ook heel ‘diplomatisch’ zijn: “Ik heb kennis genomen van uw verzoek.

Tot mijn spijt beschik ik niet meer over de door u gevraagde inlichtingen. “WEETJE De fiscus moet u laten weten met welk onderzoek hij bezig is. Hij zal dus moeten melden: “In het kader van het onderzoek bij Traiteur Intzwart stellen wij u volgende vragen”.  Vragen in de zin van “Waar deed u uw huwelijksfeest ? Wat kostte het ?” zijn te algemeen.

Vragen uit het buitenland?

Is het mogelijk dat u vragen krijgt uit het buitenland? Ondanks alles wat er in de media hierover is verteld, is er op dit ogenblik alleen nog maar informatie-uitwisseling met de Franse fiscus, en die is er altijd geweest. Door de verdere automatisering en intensere samenwerking tussen de Europese belastingadministraties zullen in de toekomst wel meer fiscale gegevens worden uitgewisseld.

Maar op dit ogenblik is dit nog niet het geval.Geeft u echter op uw belastingaangifte aan dat u een buitenlandse bankrekening hebt, dan kan de fiscus u vragen hiervan de uittreksels voor te leggen. Hebt u geen buitenlandse bankrekening dan vult u op uw aangifte ‘nihil’ in. Zoals u weet zijn er diverse verzekeringsproducten die (g)een belegging vormen (zoals een Tak 23 Luxemburg). U doet niets illegaals als u meldt dat u geen bankrekening hebt in Luxemburg…..

Samenwerking binnen de fiscus

Uw lokale belastingcontroleur zal u misschien vragen stellen omdat hij gegevens binnen krijgt van zijn collega’s. Zo zijn er eigenlijk twee grote elementen die van belang zijn: de aankoop van een wagen en onroerend goed. Uw controleur zal alle akten krijgen van gebouwen of gronden die u aankoopt maar ook de vonnissen (u krijgt bijv. een schadevergoeding). Ook kan hij zien met welke wagen u rijdt. Koopt u natuurlijk een patrimoniumvennootschap over dan gebeurt dit niet via de notaris maar via een onderhandse akte. Dus deze verkoopsom is in principe nog niet geweten.

Maar aangezien het bankgeheim (of wat er van overblijft) …naar het schijnt…in 2012 zou verdwijnen, gaat u er maar best vanuit dat binnen een 10 jaar de fiscus nog veel meer van u zal weten en dus nog meer vragen zal kunnen stellen over ongerijmdheden. Vermits tegen die tijd ook alle effecten aan toonder op een rekening moeten staan, weet u wel hoe laat het is…