Sinds 1 januari 2003 kent ook het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest een bijzonder verlaagd schenkingstarief, deze voordeelregeling geldt niet voor gronden zoals in het Vlaamse Gewest maar enkel voor woningen. De bedoeling van deze maatregel is eigenlijk om personen met een middelgroot inkomen aan te moedigen zich in Brussel te vestigen.

1. Geldt deze voordeelregeling voor schenkingen tussen alle personen ?

Neen, het verlaagd tarief geldt enkel voor schenkingen in rechte lijn (grootouders – ouders – kinderen), tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden.

Het begrip wettelijk samenwonenden slaat op zij die een “verklaring van samenwoning” hebben afgelegd voor de ambtenaar van de burgerlijke stand. Feitelijk samenwonenden worden hier niet bedoeld.

2. Wat moet er nu juist geschonken worden ?

Hierover is er weinig discussie, alleen het aandeel in volle eigendom van de schenker in een onroerend goed dat geheel of gedeeltelijk tot bewoning is bestemd, komt in aanmerking. De regeling slaat dus ook op het aandeel in volle eigendom van een onroerend goed dat gedeeltelijk tot bewoning is bestemd. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan een winkel met woonst.

Geen schenking van vruchtgebruik of blote eigendom. Neen, het moet gaan om volle eigendom. Ook wordt niet bedoeld een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik. Bovendien moet de woning uiteraard gelegen zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Voor alle duidelijkheid alleen woningen komen in aanmerking, en geen bouwgronden.

Stel dat het gaat om een gebouw dat op het ogenblik van de schenking nog niet gebruikt kan worden als woning maar waar de begiftigde wel een woning van wil maken. We denken bijvoorbeeld aan een atelier waar de begiftigde een loft van wil maken. In casu zou ook van het voordeeltarief kunnen genoten worden.

3. Mag de begiftigde nog andere eigendommen bezitten ?

Neen, de begiftigde mag op datum van de schenking niet reeds voor de geheelheid volle eigenaar zijn van een ander onroerend goed dat geheel of gedeeltelijk tot bewoning is bestemd.

De begiftigde mag dus geen eigenaar zijn van een andere woning of een woning voor gemengd gebruik (bv. praktijkwoning van een arts). Wel mag de begiftigde eigenaar zijn van een grond, zelfs een bouwgrond, een bedrijfsgebouw of een magazijn. Ook een woning in blote eigendom, bv. ten gevolge van een erfenis vormt geen probleem. Alsook niet een woning waar men slechts gedeeltelijk volle eigenaar van is, m.a.w. een woning in onverdeeldheid.

Bovendien mag de begiftigde dus ook geen woning bezitten in Wallonië of in Vlaanderen. De uitsluitingsgrond heeft dus niet enkel betrekking op het bezitten van een woning in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

4. Wat als een woning geschonken wordt aan meerdere personen en één van hen voldoet niet aan de voorwaarden ?

Stel dat een woning wordt geschonken aan twee personen, en een van hen voldoet niet aan de voorwaarden omdat hij bijvoorbeeld reeds een andere woning in volle eigendom bezit. Wat dan ? Er is hier geen probleem, de voordeelregeling blijft perfect geldig ten opzichte van de persoon die in regel is.

5. Is er een bewoningsvoorwaarde voorzien ?

Inderdaad de begunstigde moet er zich toe verbinden zijn hoofdverblijfplaats te behouden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en dit gedurende minstens vijf jaar te rekenen vanaf de datum waarop hij zijn hoofdverblijfplaats heeft gevestigd in het geschonken goed.

6. Wat wordt juist verstaan onder hoofdverblijfplaats ?

Onder hoofdverblijfplaats wordt verstaan, tenzij tegenbewijs, het adres waarop de betrokkene is ingeschreven in het bevolkingsregister of in het vreemdelingenregister. Als datum van vestiging van de hoofdverblijfplaats geldt de datum van inschrijving in die registers.

7. Hoe zien nu juist die voordeeltarieven eruit ?

 

Schijven                                                          %                                Globale belasting van de vorige schijven           

€ 0,01 – 50 000                                                  2
€ 50 000 – 100 000                                            5,3                              € 1 000
€ 100 000 – 175 000                                            6                               € 3 650
€ 175 000 – 250 000                                           12                               € 8 150
€ 250 000 – 500 000                                           24                             € 17 150
boven € 500 000                                                30                            €  77 150

De schenkingsrechten worden per begiftigde berekend. Zo zal bijvoorbeeld bij een schenking aan drie kinderen drie keer worden gestart met het laagste tarief van 2 %. Dit veronderstelt wel dat iedere begiftigde het voordelig tarief vraagt.

8. Welke formaliteiten moeten er vervuld worden ?

Iedere begiftigde moet uitdrukkelijk verklaren dat hij/zij de vermindering vraagt. Dit is belangrijk want er bestaat hier geen mogelijkheid op teruggave van teveel betaalde schenkingsrechten.

Bovendien moet de begiftigde verklaren dat hij geen volle eigenaar is van een woning, want dit is zoals u weet een uitsluitingsgrond.

9. Wat is de sanctie bij een onjuiste verklaring ?

Bij een onjuiste verklaring zal u naast de aanvullende rechten ook nog een boete verschuldigd zijn. Dit wordt per begiftigde beoordeeld. In de akte moet ook duidelijk aangestipt worden welke (één of meer) begiftigde in de geschonken woning zijn hoofdverblijfplaats zal vestigen.

10. Wat als de bewoningsverplichting niet wordt nagekomen ?

Indien de begiftigde die zich er toe verbonden heeft in het geschonken goed zijn hoofdverblijfplaats te vestigen, dit niet doet of indien hij geen vijf jaar in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn hoofdverblijfplaats behouden heeft, volgt er een sanctie.

Hij zal dan naast de aanvullende rechten op zijn deel, wettelijke interesten (thans 7 %) betalen en dit vanaf de datum van de registratie.

Bovendien moet hij ook de aanvullende rechten betalen maar nu zonder interesten op de delen van de mede – begiftigden, die deze verbintenis niet hebben aangegaan. Dit is natuurlijk minder aangenaam en geldt enkel als geen enkele begiftigde die deze verbintenis heeft aangegaan, er zijn hoofdverblijfplaats vestigt, of geen vijf jaar zijn hoofdverblijfplaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest behouden heeft.

Bovendien wordt ook rekening gehouden met overmacht (bv. overlijden) van degene die de verbintenis heeft aangegaan. In dat geval zijn noch bijkomende rechten, noch interesten verschuldigd.